Tijdens een drukbezochte bijeenkomst van de ambassadeurs van #impact op 30 januari bij Verkeersschool Koos van der Bilt in Rotterdam heeft onderzoeker Saar Hadders van Stichting TeamAlert het rapport "Jonge automobilisten in Zuid-Holland" gepresenteerd. Het rapport is het resultaat van een literatuurstudie en interviews met jonge autorijders.
Het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid (ROV) Zuid-Holland had TeamAlert gevraagd dit onderzoek uit te voeren om meer te weten te komen over de oorzaken van ongevallen in Zuid-Holland, waar wekelijks acht slachtoffers vallen in deze doelgroep.
Wat zijn de oorzaken, en wat kunnen we eraan doen?
“Een opvallende uitkomst uit ons onderzoek was dat jonge bestuurders relatief vaak betrokken zijn bij dodelijke ongevallen waarbij jonge passagiers aanwezig zijn. Dit benadrukt het belang van het versterken van weerbaarheid en zelfcontrole bij jongeren, zodat zij beter bestand zijn tegen afleiding in de auto en groepsdruk. Daarnaast is aandacht nodig voor hogere orde vaardigheden zoals gevaarherkenning”, aldus Saar.
Meer inzichten uit het onderzoek:
* Naast gevaarherkenning zijn bijvoorbeeld ook zelfbewustzijn, zelfcontrole en impulscontrole nog beperkt.
* Jongeren hebben een sterke drang naar beloning, maar nog beperkte remming. Dit leidt tot verhoogd risico gedrag, vooral in bijzijn van leeftijdsgenoten.
In het hele land lopen jongeren het meest risico op een ongeval in de nachtelijke uren, vaak eenzijdig en in het bijzijn van leeftijdgenoten. Uit analyse van de ongevalsgegevens in het gebied van Waterschap Hollandse Delta viel ook het grote aangevallen met jonge autorijders tijdens de spitsuren op.
TeamAlert adviseert om in het programma voor Zuid-Holland aandacht te besteden aan de zelfoverschatting en de hogere-ordevaardigheden als sociale weerbaarheid en zelfcontrole. Ook wordt in het rapport gepleit voor het communiceren van positieve normen.
Meer wetenschappelijke inzichten
Michelle Doumen en Fabienne Schmidt (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, SWOV) presenteren een recent onderzoek rond de hogere-ordevaardigheden, waarin SWOV aanbevelingen heeft gedaan voor de rijopleiding.
SWOV adviseert onder meer
* tijdens de rijopleiding aandacht te besteden aan verschillende technieken om het zelfinzicht en de zelfcontrole van jongeren te versterken, en
* op verschillende momenten tijdens de opleiding workshops aan te bieden, waarbij jongeren in gesprek gaan met leeftijdgenoten en zo onder meer hun houding tegenover verkeersveilig gedrag en hun sociale weerbaarheid ontwikkelen.
Na de presentaties overhandigt Marieke de Bruijn (programmamanager van het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland) een exemplaar van het rapport aan alle ambassadeurs en gasten. Ze nodigt iedereen uit om de inzichten uit het rapport in de eigen praktijk te gebruiken.
Handboek Young Drivers Experience
Gelukkig zijn er al veel bouwstenen beschikbaar voor een aanpak. Zo zijn dankzij samenwerking tussen een aantal #impact ambassadeurs, gemeenten, de regio Drechtsteden/Alblasserwaard en ROV Zuid-Holland in 2025 zijn eerste ervaringen opgedaan met een op beleving gericht evenement voor jonge autorijders: de Young Drivers Experience. In dit artikel lees je meer over dit evenement.
Projectleider #impact Ada Aalbrecht overhandigt het eerste exemplaar van het handboek aan de organisatoren.
Een aanvalsplan
Naast de Young Drivers Experience zijn ook de #impact verkeersacties beschikbaar als bouwstenen om aan de slag te gaan voor de groep jonge autorijders. Om de versterking van de hogere-ordevaardigheden via de rij-opleiding een impuls te geven start dit voorjaar in twee regio's de pilot "Instructeurs met #impact".
De initiatiefnemers , #impact ambassadeurs Ton Spek (wethouder van Sliedrecht) en Gertjan Nederveen (eigenaar Nederveen Opleidingen en Trainingen) lichten toe wat dit initiatief behelst:
"Jongeren zitten voor de rijopleiding 35 tot 40 uur samen met hun instructeur in de auto. Dat gegeven bracht me op het idee om juist die instructeurs te gaan toerusten als coach voor hun leerlingen", zegt Spek. Nederveen vult aan: "en intussen krijgt dat idee al mooi vorm. Op 8 april starten we in een van de twee pilotregio's met een avond voor 15 instructeurs, waarbij jongerenexpert Henno Oldenbeuving hen meeneemt in de wereld van de jongeren van deze leeftijd. De instructeurs krijgen gereedschappen mee om in de volgende 10 weken aan de slag te gaan met de hogere-ordevaardigheden. In juni is er een terugkomavond. In het najaar belonen we de instructeurs en hun kandidaten met een speciale editie van de Young Drivers Experience".
"Goud"!
De tweede "pilot voor dit onderwerp wordt samen met twee andere #impact ambassadeurs, Verkeersschool Koos van der Bilt en DON Opleidingen vorm en inhoud gegeven. Ada Aalbrecht (projectleider #impact) bedankt alle vier de betrokkenen bij dit proefproject: "De manier waarop jullie het ambassadeurschap invullen is goud waard!"
Communicatie!
De bureaus Attacom en GH+O Communicatie verzorgen de communicatie voor #impact. Het eerste werk van Attacom is al een aantal maanden zichtbaar op de social-media kanalen van #impact. Ze maken op locatie mooie video-impressies van de verkeersacties. Op Linkedin vind je bijvoorbeeld beelden van de gastles Alcohol en Drugs, de Young Drivers Experience en het project voor jonge scooterrijders in de metropoolregio Rotterdam Den Haag.
Intussen heeft GH+O het communicatieplan en het concept voor de jongerencampagne in de steigers gezet.
Liedeke Pol neemt de deelnemers mee naar de droom van #impact:
Een generatie jongeren die niet meer wordt aangesproken op wat niet mag, maar elkaar aansporen om goed te doen. Waar veilig verkeersgedrag niet braaf is, maar slim. Waar controle hebben stoerder is dan risico nemen. Controle over je stuur, je snelheid en jezelf. En thuiskomen de enige optie. Voor een toekomst waarin niemand zijn vriend, broer of klasgenoot hoeft te missen door een ongeval dat te voorkomen was. Daar bouwen we met #impact aan, samen met jongeren, ouders en partners, op weg naar een verkeersveilige toekomst"
Deze droom is de inspiratie voor het communicatieplan en het campagneconcept.
Liedeke vraagt iedereen om tijdens de presentatie op kaartjes aan te geven:
* van welke onderdelen je enthousiast wordt,
* wat je zou willen toevoegen,
* met welke acties je zelf aan de slag wilt en
* wat je nodig hebt.
De uitgangspunten voor het communicatieplan passeren de revue, en ook de doelgroepen, de voorgestelde communicatiemiddelen en de planning.
Liedekes' collega Jan-Willem (conceptmaker bij GH+O) laat vervolgens zien welk campagneconcept is voorgesteld voor jongeren. De exacte bewoordingen en beelden voor de jongerencampagne worden in deze periode getest bij de doelgroep. De gedachte achter de campagne is de zorg van jongeren voor hun vrienden. Uit onderzoek is namelijk bekend, dat jongeren zich meer verantwoordelijk voelen voor hun vrienden dan voor zichzelf.
De deelnemers krijgen volop gelegenheid om op de ideeën te reageren.
Reacties
Er zijn enthousiaste reacties op het idee "voor je vrienden" en de voorbeelden voor uitwerking. Ook een groot aantal voorgestelde middelen en termen (zoals "Beetje bijsturen" door ouders), kan op enthousiasme rekenen. Een deelnemer pleit voor hoge ambities: niet een verdubbeling, maar een vervijfvoudiging van het aantal jongeren, dat dit jaar met 1-op-1 acties wordt bereikt.
Ook wordt de suggestie gedaan om te kijken of er kan worden aangesloten bij andere beleidsterreinen zoals jongerenwerk.
Sportverenigingen worden genoemd als kansrijke plek om jongeren te bereiken.
Er klinkt een pleidooi om het campagneconcept breed te testen, omdat er een grote diversiteit is aan culturen in de verschillende delen van Zuid-Holland. Er is daarnaast behoefte aan beeldmateriaal over de #impact interventies, om mogelijke partners en intermediairs enthousiast te maken over de mogelijkheden van het programma. Ook wordt gevraagd om kant-en-klare content voor de gemeentelijke communicatiekanalen.
De komende tijd wordt het communicatieplan afgerond en wordt het campagneconcept uitgewerkt.
Op de hoogte blijven van de vervolgstappen? Volg het #impact kanaal op Linkedin of neem contact op met projectleider Ada Aalbrecht via impact@rovzh.nl / 06-52466639.
